Kaartje en beschrijving Kleine Mensjesroute door het dorp / 5 km

Deze dorpsroute omvat momenteel ruim 50 minitafereeltjes en is een leerzame wandeling en speurtocht over en door Oudenbosch van een kleine 5 kilometer. Je komt op verrassend leuke  plekken!

Mist u iets of komt u een beschadiging tegen? Laat het ons even weten via de contactknop.  Tevens vinden we het super als u een reactie achterlaat op deze website.

Veel plezier!

Ps wij zijn ook te vinden op Facebook:

http://www.facebook.com/klein.mensje.5/

Sinds het voorjaar 2021 is deze leuke en leerzame route te lopen! De route is door Monique Jasperse gemaakt met het idee mensen Oudenbosch beter te leren kennen en plekken te ontdekken waar je zonder deze route gemakkelijk aan voorbij zou lopen. Inmiddels is de route een groot succes en uitgebreid met de Havenroute en een route door het mooie Arboretum. De route heeft regelmatig onderhoud nodig; er gaat iets stuk, er wordt iets meegenomen of er komt iets nieuws voor in de plaats. Heeft u genoten van deze speurtocht? Dan zou een donatie aan de Kleine Mensjes heel erg gewaardeerd worden! U kunt dit doen door op onderstaande link te klikken.

https://steunactie.nl/actie/kleine-mensjes-route-oudenbosch-4/-38059

1. Nachtwandeling van Vincent van Gogh /Stationsstraat 7 /achter het raam, rechts van de brievenbus/ helaas is deze verdwenen, wordt aan gewerkt!

Wist je dat Vincent van Gogh op 7 april 1877 een wandeling maakte van Station Oudenbosch naar Zundert? Hij schrijft op 8 april 1877 aan zijn broer Theo: “Zaturdag avond vertrok ik met den laatsten trein uit Dordrecht naar den Oudenbosch en wandelde van daar naar Zundert. Daar in de hei was het zoo mooi, al was het donker kon men toch onderscheiden hoe die heivlakte en mastboschen en moerassen zich heinde en ver uitstrekten, […]. De lucht was graauw maar de avondster scheen tusschen de wolken door en nu en dan zag men ook andere sterren. Het was nog zeer vroeg toen ik te Zundert op het kerkhof kwam waar het zoo stil was, ik ging nog eens zien naar al de oude plekken en paadjes en wachtte het opgaan van de zon af.”

2. Bromsnor /Lollestraat 17 /rechts naast de voordeur

Politieagenten hebben wereldwijd vele bijnamen. In Nederland kennen we onder andere de bijnaam smeris. Dit is een informele en soms negatieve bijnaam. Ook wout, diender en flik zijn bekende bijnamen. Wout komt van het woord veldwachter. Dit was vroeger de lokale ordehandhaver en had voornamelijk taken in landelijke gebieden en dorpen. Hier zie je Bromsnor, de veldwachter uit de tv serie Swiebertje. Bromsnor probeert Swiebertje vaak te betrappen op kattenkwaad, maar Swiebertje weet meestal te ontsnappen. De term Bromsnor wordt in Nederland nog wel gebruikt voor een wat zeurderige en strenge politieagent.

3. Visjes in rijstveld/ Markt 82/ achter het raam

Ling, de eigenaresse van dit restaurant, vertelde over haar jeugd in China.
Toen ze klein was, bracht ze veel tijd door bij haar opa en oma. Haar ouders hadden een eigen zaak en waren vaak druk aan het werk.

Samen met haar opa en oma ging ze vaak naar de rijstvelden. In het water tussen de rijstplanten zwommen veel oranje vissen. Deze vissen werden daar speciaal gekweekt. Ze aten insecten en onkruid, waardoor er minder bestrijdingsmiddelen nodig waren. Door hun beweging bleef het water goed belucht, wat de groei van de rijst hielp.

Als de vissen groot genoeg waren, werden ze gevangen en opgegeten.
Zo werkten landbouw en visteelt prachtig samen.

4. Taartjes van eigen deeg /rechts beneden naast regenpijp /Markt 78

Ouders van jongens en meisjes van de beide internaten St Louis en St Anna mochten in het weekend hun kinderen opzoeken. Soms was dit extra feestelijk en bezochten ze de taartjeswinkel van Looijmans. Ondanks dat de tearoom al jaren dicht is, kent iedereen dit pand want hier werden de lekkerste taartjes van Oudenbosch gegeten! Niet voor niets is de tearoom koninklijk onderscheiden.

5. De Kleinste Lourdesgrot van Nederland /Markt 72 /rechts van de deur achter het raam

De echte Lourdesgrot staat in Frankrijk. In het jaar 1858 zou Maria daar zijn verschenen aan een meisje. Sindsdien is Lourdes een heel belangrijke plek geworden voor katholieke gelovigen.

Niet iedereen kon naar Frankrijk reizen. Daarom werden er over de hele wereld Lourdesgrotten gebouwd, zodat mensen toch Maria konden eren. Deze grotten zijn vaak gemaakt van bijzondere, onregelmatige stenen. Daardoor zien ze er een beetje grillig en sprookjesachtig uit. In elke grot staat een beeld van Maria, vaak met kaarsjes, bloemen en andere religieuze symbolen erbij.

Alleen al in Brabant zijn meer dan 100 Lourdesgrotten te vinden! In Oudenbosch stonden er al vier. En door de komst van deze hele kleine grot zijn dat er nu zelfs vijf. Kun jij ze allemaal ontdekken?

6. Collegestraatje, bij Markt 70, direct links om de hoek, onder de vensterbank

Als je Googelt op Collegestraatje Oudenbosch snapt Google er niets van en geeft ie aan dit straatje niet te kennen. Bestaat het straatje dan wel echt? Jazeker: dit is echt het Collegestraatje, zo genoemd omdat vroeger de Latijnse school hier aan de Markt gevestigd was. Tijd voor een officieel bord moeten de Kleine Mensjes gedacht hebben…

7. De Jezuïet /Jezuïetenplein 1 /rechts naast de entree /achter het raam

Een stoere Spaanse ridder, genaamd Ignatius van Loyala, raakte in de 14de eeuw tijdens een bloedige veldslag tegen het Franse leger, zwaargewond. Een kanonskogel vloog tussen zijn benen door, zijn rechterbeen verbrijzelde en zijn linkerbeen raakte zwaargewond. Hij moest een jaar lang in bed blijven om te herstellen aan deze  vreselijke verwondingen en had dus veel tijd om te lezen en na te denken. Hij verdiepte zich in het leven van Jezus en werd hierdoor diepgeraakt. Eenmaal hersteld vertrok hij te paard richting Jeruzalem om zo dicht mogelijk bij Jezus te komen. Na deze reis besluit hij te gaan studeren in Parijs waar hij in 1534 samen met 5 studiegenoten de Orde van de mannelijke religieuzen opricht, later de Jezuïeten genoemd.
Bezigheden van de jezuïeten zijn onder andere het begeleiden van “geestelijke oefeningen”, catechese, het geven van onderwijs, geestelijke begeleiding en werken op het raakvlak van geloof, cultuur, wetenschap en gerechtigheid.
In Oudenbosch hebben ook Jezuïeten geleefd. Aan dit plein bouwden de Jezuïeten het Jezuïetenklooster met daarin de sterrenwacht gehuisvest en de Latijnse school, gelegen aan de Markt nummer 68.
In dit kubusje zie je een Jezuïetje.

8. Kleinste kapsalon van Oudenbosch /Jezuïetenplein 2 /rechts naast de deur

Het kappersvak is een eeuwenoud beroep. Al in de steentijd werden de wilde haren gekort. Nog niet met een schaar maar met vlijmscherpe stenen. De mensen die toen leefden geloofden dat de ziel in het haar zat. De haren werden geknipt om de ziel van al het kwaad te ontdoen. Bij de Grieken en Romeinen werden baarden om de drie dagen afgeschoren met bronzen messen. Dit om te voorkomen dat ze tijdens veldslagen aan hun baard van het paard werden getrokken. Tijdens de Franse Revolutie gingen zowel mannen als vrouwen grote, gepoederde pruiken dragen. Na deze revolutie raakten de pruiken uit de mode en werd er weer naar hartenlust haar geknipt.

Door de komst van TV zagen we steeds meer mensen. Mensen met wie we ons wilden identificeren en op wie we wilden lijken. Ook met het kapsel. Zo zagen we in de Beatles-tijd veel lange haren en grote bakkebaarden. Ook vandaag de dag doen de kapsels van celebraties het goed en willen mensen soms lijken op hun idool.

9. Truus op de Brommer /Markt 54 /onder de brievenbus

De brommer bestaat sinds de jaren 40 van de vorige eeuw. Tot 1966 was de officiële benaming rijwiel met een hulpmotor. De naam bromfiets is in 1950 bedacht door een journalist van het dagblad het Parool. Later werd dit voertuig in de volksmond brommer genoemd. Tegenwoordig zijn ze steeds zeldzamer. De scooter heeft het overgenomen.

10. FF biechten /Markt 52 /links naast de entree

Kijk achterom: Dé Basiliek van Oudenbosch. Ga naar binnen en waan je even echt in het buitenland.

Oudenbosch is een katholiek bolwerk. Nog steeds kom je regelmatig gepensioneerde en uitgetreden broeders en zusters tegen die soms met de bewoners een drankje drinken om zo verhalen uit te wisselen. Hier ziet u de in Oudenbosch bekende broeder Frank die heel wat kilometers aflegt op zijn stalen ros.

11. Kunt u me doorverbinden? /bij Markt 50 naar links /direct aan de rechterkant halverwege onderaan de muur /onder het plaatje van de ouderwetse telefoon /zonder kubus

Eigenlijk was het meneer Meucci die zo slim was de telefoon uit te vinden, maar hij had geen geld om patent aan te vragen. In 1876 doet meneer Bell dit wel en ontstaat in Nederland het werkwoord “bellen”.

Het Oude Postkantoor van Oudenbosch In 1923 wordt het Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie (PTT) opgericht. Tot 1990 is dit bedrijf onder verschillende namen de enige aanbieder in Nederland. Daarna komen er meerdere aanbieders bij en hebben we inmiddels verschillende aanbieders. De “vaste” lijn verdwijnt uit steeds meer huishoudens.

12. Zeven toeristen /Achter het Postkantoor 48 /op de oude muur van Huize Zantvoort/ ps niet de tuin ingaan! /zonder kubusje

Dag en nacht kon je hier een stadsgidsje vinden die wachtte op bezoekers om samen met hem de Kleine Mensjesroute te lopen. Deze is helaas tot twee keer toe verdwenen. Nu staan zeven toeristen op een nieuw stadsgidsje te wachten! Kijk voor meer informatie over stadswandelingen op de website van Visit Halderberge. 

13. Door de bomen het Arboretum zien /Achter het Postkantoor 1 /rechts van de entree (stalen poort)/ helaas verdwenen

Arboretum Oudenbosch is een groene parel in het historische hart van Oudenbosch. De paterstuin, broedertuin, de grot en de heiligenbeelden zijn tastbare herinneringen aan de vroegere kloostertuin. Het ontwerp van de huidige tuin stamt uit 1987.

Een arboretum is een wetenschappelijke tuin waar onderzoek werd gedaan naar bomen en planten. Dit arboretum is goed bewaard gebleven en wordt tegenwoordig volledig bijgehouden door vrijwilligers. Hier zie je één van de vrijwilligers hard aan het werk!

Tijdens openingstijden van dit prachtige Arboretum kun je verder speuren naar de Kleine Mensjes die hier verstopt zijn! De Kleine Mensjes Klimaatroute is geschikt voor jong en oud en vertelt op leuke en luchtige wijze over het klimaat en de natuur. Bij de balie kunt je gratis een routekaartje, plattegrond en vergrootglas krijgen! Zeer de moeite waard!

14. Applaus! /Achter het Postkantoor 3 /aan de rechter zijkant van het pand/ tijdelijk niet te zien ivm met bouwwerkzaamheden

Op deze plek sta je voor het Thomashuis van Oudenbosch. Een Thomashuis is een kleinschalige woonvoorziening voor mensen met een verstandelijke beperking. De bewoners en de verantwoordelijke zorgverleners wonen er op een zo gewoon mogelijke manier met elkaar samen. Korte communicatielijnen, warmte en persoonlijke aandacht staan centraal.
Dit gebouw was vroeger de toneelzaal en aula van het St Louis. Hier vonden optredens plaats voor de jongens die hier op het internaat zaten. Dit clowntje is hier dan ook helemaal op zijn plaats om het hoog geëerde publiek te vermaken met zijn grappen en zijn grollen.

15. Jongens / Aloysiushof 68 / de Herbergier / helemaal links op het pand

‘De liefde, de liefde zo stil en zo teer de liefde, de liefde die praat haast niet meer, de liefde, de liefde die glimlacht alleen met bleekroze lippen stil voor zich heen’

Uit: Jongens die het nog nooit hebben gedaan van Joost Prinsen

16. Zeikerds /St. Louisplein /in het tunneltje vanaf het tafereeltje Jongens aan de rechterkant / goed zoeken naar onze 7 zeikerds /zonder kubusje

In Nederland is wildplassen binnen de bebouwde kom in principe verboden. Je kunt hier een boete van €150 voor krijgen! Om wildplassen tegen te gaan worden op steeds meer plekken openbare toiletten geplaatst. Bij de kerk in Breda springen schijnwerpers aan om wildplassers weg te jagen.

Deze 7 zeikerds nemen dus wel een risicootje! Kun jij ze allemaal vinden?

Ps en een toilet juffrouw!

17. Youp van ’t Hek /St. Louisplein /Achterin het groene hofje grenzend aan het plein, links van de deuren onder een vensterbank

Youp van ’t Hek heeft een persoonlijke band met Oudenbosch via zijn grootvader Johan Schafstall, die studeerde aan het internaat Saint Louis. Schafstall was organist en koordirigent, en zijn muzikale achtergrond beïnvloedde Youps familie sterk. Een concertposter uit 1928 hangt nog steeds bij Youp thuis. Dit familieverhaal werd besproken in het tv-programma Verborgen Verleden.

18. Orgelman /Markt 36 A/B /links van de poort

Hier zie je een orgelman met zijn draaiorgel. Vroeger zorgde hij voor muziek op straat en op feesten. Hij loopt vaak door steden en dorpen en speelt herkenbare melodieën. Vroeger verdiende hij een klein inkomen door voorbijgangers om een fooi te vragen. Hij deed dit door te schudden met een metalen centenpot. Het draaiorgel werkt met een zwengel en een muziekrol of boek. De orgelman zorgt ervoor dat de muziek blijft spelen. Tegenwoordig is de orgelman vooral een nostalgisch beeld dat mensen herinnert aan vroeger.

19. Archeologie in het museum /Markt 30A /loop door de poort /zoek het kubusje rechts van het stalen hek in de buurt van de brievenbussen

In het Natuurhistorisch en Volkenkundig Museum Oudenbosch kun je o.a. de archeologische collectie bewonderen.
Ruim 2000 jaar geleden trokken Romeinse legers Brabant binnen. In die tijd was dit een gebied met moerassen en dichte bossen. De Romeinen bleven hier zo’n vijf eeuwen. Ze bouwden steden, nederzettingen, aquaducten, bruggen en nog veel meer.
Toen ze zich terugtrokken uit ons land lieten ze allerlei spullen achter. Die werden later teruggevonden en opgegraven door archeologen.
In dit museum vertellen ze over die voorwerpen en de geschiedenis van onze provincie.
Een bezoek aan dit museum is zeker de moeite waard!

21. De Salon/ Markt 28/ achter het raam

Een kunstsalon was traditioneel een bijeenkomst of expositie waar kunstenaars, intellectuelen en kunstliefhebbers samen kwamen om kunst te tonen, bespreken en bekritiseren.

Het begrip stamt uit de 17^e en 18^e eeuw in Frankrijk, waar de Parijse “Salon” één van de belangrijkste evenementen was voor de presentatie van beeldende kunst. De Salon was toentertijd vrij controversieel. Vernieuwende kunstvormen zoals impressionistisch werk van Claude Monet werden afgewezen door de strenge vakjury. Hierdoor ontstond de Salon Refusés waar geweigerde kunstwerken werden getoond. In onze moderne tijd zijn er gelukkig geen regels waar kunst zich aan moet houden!

22. Bubble-meisje /Markt 26 /aan de linkerkant van het pand, om het hoekje

Het is bekend van indianen dat zij kauwden op gom uit bomen die zij met kruiden op smaak brachten. De gom haalden ze eruit door een snee in de boom te maken en dan stroomde de gom eruit.  De oudst bekende kauwgom is een 9000 jaar oude berkenharsbol met honing uit de steentijd die in 1993 in Zweden werd gevonden.

Kauwgom werd in Europa geïntroduceerd door het Amerikaanse en Canadese bevrijdingsleger uit de Tweede Wereldoorlog. Zij deelden kauwgom uit aan de net bevrijde Europeanen.  

Het leuke van kauwgom is natuurlijk het kauwen en de smaak. Ook het bubbels blazen hoort erbij. De grootste kauwgombubble ooit is geblazen door een Amerikaanse vrouw en deze bubble had een ongelooflijke diameter van 50,8 centimeter!

 

 

23. Kleren maken de mand /Markt 24 /links naast de deur /ergens bij het raam

Met het intreden van het digitale tijdperk zijn steeds meer mensen on-line gaan shoppen en verdwijnen er helaas steeds meer winkeltjes uit het straatbeeld. In Oudenbosch proberen we de winkels overeind te houden door zoveel mogelijk in het dorp onze boodschappen te doen. Hier kun je leuke kleding, lokale biertjes en mooie sieraden kopen. Hier kun je ook de Kleine Mensjes Postcard kopen ‘Groetjes uit Oudenbosch’ voor 1€.

24. Op de fiets /Fenkelstraat 3 /links naast de ingang

Er wonen op dit moment meer dan 17,5 miljoen mensen in Nederland. En het aantal fietsen? Zo’n 23 miljoen! Best veel mensen hebben dus meer dan één fiets, bijvoorbeeld een aparte mountainbike of stadsfiets. Als je al deze fietsen achter elkaar zet, heb je 30.000 kilometer aan fiets!

Een fiets heeft heel veel verschillende onderdelen, maar de meeste losse onderdeeltjes zitten in de fietsketting. Denk er maar eens over na: je fiets heeft een frame, wielen, spaken, trappers… En die bestaan weer uit kleinere, losse onderdelen.

Dus werk aan de winkel voor deze fietsenmaker!

25. Pokémon /Fenkelstraat 15 /onder de brievenbus

Pokémon is in 1991 in Japan bedacht door Satoshi Tajiri. De naam is een afkorting van “Pocket Monsters”. Er kon een spel gespeeld worden op de (nu ouderwetse) Game Boy en er verschenen prachtige kaarten van. Die kunnen verzamelaars onderling ruilen. Ook kwam er een anime serie op TV.

Nu nog steeds is Pokémon populair onder jong en oud. In dit kubusje zie je Pikachu, een schattig geel knaagdiertje met het lichaam van een hamster en de oren van een konijn. Zijn staart lijkt op een bliksemschicht en zijn wangetjes hebben zakjes om elektriciteit op te slaan.

26. Biertje? /Fenkelstraat 15 /rechts van de etalage/ rechts van de ingang, achter het raam

Duizenden jaren geleden werd er al bier gebrouwen! Bierrecepten zijn gedurende de geschiedenis overgeleverd en gebruikt.
In de Middeleeuwen was dagelijks bier drinken heel normaal. In dat bier zat wel veel minder alcohol. Het water was in die tijd dermate smerig dat men in plaats daarvan bier dronk. De oude Grieken en daarna de Romeinen vonden bier een minderwaardig drankje. Zij gaven de voorkeur aan wijn. De elite in Europa nam deze gewoonte over. Maar inmiddels is bier drinken weer bon ton onder alle lagen van de bevolking. Zelfs onze koning lust wel een biertje op zijn tijd. Hij werd vroeger niet voor niets Prins Pils genoemd!
Oudenbosch had tot het eind van de jaren 50 vorige eeuw twee bierbrouwerijen; Het Anker en Het Bourgognekruis. Nu is er binnen de gemeente Halderberge alleen in Hoeven nog de brouwerij ’t Meuleneind. In Oudenbosch vindt jaarlijks in september het bierfestival Oudenbosch plaats waar diverse speciaal biertjes geproefd kunnen worden.

27. Halve zool /Fenkelstraat 21-A /rechts van etalage

De titel halve zool stamt nog uit de begintijd van de route. Er zijn steeds minder schoenmakers, jammer want uit ervaring weten we dat schoenen makkelijk weer jaren meegaan nadat ze hier onder handen zijn genomen. Ook de schoenmaker die hier onze schoenen repareerde is helaas eind 2021 gestopt. Onze kleine vriend zit te wachten Hoog op de H totdat zijn pijpen zijn ingekort. Gelukkig is hier nu een kleermaker, want ook kleding gaat goed nog een nieuw leven mee.

28. Weldoenster /Fenkelstraat 22 /links van de deur

Op dit adres woonde Maria Jacoba Boogaerts (1796-1883), weduwe van Johannes Hopstaken. Ze was een statige, rijke dame. In 1872 stelde ze een bedrag van 27.000 gulden beschikbaar om de bouw van een gesticht voor zieken en bejaarden mogelijk te maken. Dat werd het Sint Elisabeth gesticht in Oudenbosch. De Franciscanessen van Charitas namen de ziekenverzorging op zich. Later schonk ze nog eens 12.000 gulden om een kapel bij het complex te bouwen. In 1983 werd het gesticht verlaten. Het werd al gauw een bouwval en het werd afgebroken. Op die plaats, West-Vaardeke 11-A, staat nu een Medisch Centrum. Helaas is zij nooit geëerd met een straatnaambordje. Om dit goed te maken krijgt ze nu een heus standbeeld in dit kubusje!

29. Paraplu /Fenkelstraat 30 /rechts naast etalage tussen de regenpijp  en de ‘leiding’

In Nederland zien we paraplu’s hoofdzakelijk als een praktisch voorwerp dat ons beschermt tegen de regendruppels die op ons neerdalen. Ieder jaar worden er 1.1 miljard paraplu’s weggegooid. 

Toch is de functie van de paraplu niet altijd zo geweest. De oorsprong ligt in het oude Egypte. Dit was rond 2450 voor Christus. In die tijd werd de paraplu gebruikt als parasol, zodat, vooral rijke mensen bescherming hadden tegen de zon. 

De paraplu heeft een grote symbolische waarde in veel religieuze ceremonies. Vaak werden ze hier gebruikt als symbool om goden, godinnen en bisschoppen of zelfs heilige voorwerpen te eren. 

In het oude Rome werd de paraplu ‘umbraculum’ genoemd wat letterlijk grote paraplu betekent en werd gebruikt om de paus te beschermen tegen de zon. Zie je ooit een paraplu in een kerk dan weet je zeker dat het een Rooms Katholieke Basiliek is. De enige keer dat dat de paraplu in de kerk wordt geopend, is wanneer de paus op visite komt.  

30. Wasdag/ Fenkelstraat 38/ tijdens openingstijden binnen in de winkel te vinden

Eeuwenlang was wasdag een vast onderdeel van het huishouden. Voor de uitvinding van de wasmachine was het wassen van textiel een tijdrovend en zwaar karwei. Mensen gebruikten verschillende methodes en middelen om hun kleding schoon te krijgen, waaronder as, soda en later zeep.
In de Middeleeuwen wasten mensen hun kleding met as en water. In sommige streken werd de was gedaan met urine! De ammoniak in urine hielp bij het ontvetten van de was. Daarna werd het uitgespoeld in de rivier en met houten stokken werd er op geslagen om het vuil los te krijgen.
Zeep werd al door de oude Egyptenaren en Romeinen gebruikt, maar werd pas in de 18de eeuw toegankelijk voor gewone huishoudens. In veel gezinnen was het maandag wasdag. De was werd met de hand geschrobd op een wasbord en overal zag je de was vrolijk wapperen in de wind.
Sinds 1900 verschenen de eerste wasmachines. Tegenwoordig is wasdag geen vast moment meer in de week. Met één druk op de knop wordt de was gedaan!

31. Modeblad /Fenkelstraat 37/ links van het pand achter het raam!

Meer dan 200.000 jaar geleden begonnen onze verre voorouders met het dragen van kleding als bescherming tegen koude en regen. Ze gebruikten dierenhuiden, wol en plantaardige materialen. Gaandeweg werd het steeds belangrijker hoe kleding eruit zag. Langzaam ontstond het begrip “mode”. Voor de komst van internet bepaalden gedrukte modebladen wat er trend zou worden. Een bekend modeblad is Vogue. In het kubusje zie je acteur Timothée Chamalet op de cover van een uitgave uit 2022. Hij was de eerste man die op de cover van dit blad verscheen! Hij liet zich fotograferen in genderneutrale kleding.

32. Fanfare /Professor van Ginnekenstraat 1 /links naast de deur

Een fanfare (uit het Arabisch: ‘fanfar’) is een muziekensemble dat bestaat uit koperblazers, slagwerkers en saxofonisten. Vooral in Nederland en België komen veel fanfares voor. Nederland heeft op dit moment 2300 fanfares, maar dat worden er steeds minder vanwege de vergrijzing. De muzikanten zijn veelal op leeftijd en het aantrekken van nieuwe leden lukt niet altijd even goed. In Halderberge vind je nog een aantal actieve fanfares, maar als je googled op fanfare Oudenbosch, kom je bij een filmhuis terecht. Dit filmhuis toont iedere donderdagavond de allermooiste nieuw uitgekomen films in de filmzaal van de middelbare school. Zeker een aanrader er eens naar toe te gaan.

33. Hoera!!! /Professor van Ginnekenstraat 3 / achter het raam van de deur

In veel talen, waaronder het Engelse hurray en het Franse hourra, heeft het woord hoera een soortgelijke betekenis en functie. Het wordt gebruikt als vreugdekreet om blijdschap, succes of overwinning uit te drukken.

De herkomst ligt waarschijnlijk bij zeelieden, zoals Vikingen, die tijdens aanvallen of overwinningen een vergelijkbare kreet gebruikten. Dit maakt hoera mogelijk verwant aan oorlogskreten. De toevoeging hieperdepiep lijkt vooral bedoeld om de vreugde nog groter te maken

34. Lingerie/ Professor van Ginnekenstraat 5/ achter het raam

De ontwikkeling van lingerie kent een lange geschiedenis en gaat terug tot de Oude Grieken. Toch floreert de productie en verkoop ervan pas sinds de jaren 50! Vrouwen als Marilyn Monroe en Brigitte Bardot droegen lingerie die niet alleen functioneel was, maar ook een gevoel van glamour en sensualiteit uitstraalde.

De feministische beweging in de jaren 70 leidde tot een verschuiving hoe vrouwen lingerie zagen. Comfort en functionaliteit werden belangrijker en beugelloze- en sportbeha’s werden steeds meer gedragen.

De opkomst van de ‘seksuele bevrijding’ zorgde voor steeds meer gewaagde ontwerpen. Lingerie is nu niet meer alleen een functioneel kledingstuk maar ook een fashion statement. Er is een groot scala aan stijlen en materialen die aansluiten op de vele verschillende voorkeuren van de hedendaagse vrouw.

35. Thuiswerken/ Professor van Ginnekenstraat 7/ achter het raam

Na een tijdje thuiswerken is het niveau van professionele kleding boven de gordel nog heel serieus – net shirt, jasje en misschien zelfs een stropdas – maar daaronder? Een joggingbroek met gaten of vol haren van ons geliefde huisdier, of zoals deze Kleine man zelfs lekker in blote benen. Niemand ziet het toch!

36. Voetjes van de vloer /Professor van Ginnekenstraat 14 /rechts van de etalage

Er bestaan meer dan 150 verschillende soorten dansen. Ook in Oudenbosch wordt er flink gedanst, zelfs op wereldniveau levert onze dansschool klasse.

37. Op goed geluk! /Professor van Ginnekenstraat 13 /links naast de entree, onder de witte brievenbus

Nummer 13 wordt vaak beschouwd als een ongeluksgetal door degenen die bijgelovig zijn. Maar als een engelennummer is nummer 13 zeer gunstig (engelennummer 13 is een teken van je engelen dat je verbonden bent met spirituele verlichte meesters en hun vermogen om je te helpen om je wensen te manifesteren).

Van onbetekenende, onbeduidende personen of zaken zegt men wel eens: zo gaan er wel dertien in een dozijn (dus in een twaalftal); men kan er dus nog wel één op toe krijgen, van zo weinig waarde zijn ze.

38. Lekker badderen/ Professor van Ginnekenstraat 23/ achter het raam

In het oude Egypte werd al volop gebadderd! Hygiëne was in die tijd erg belangrijk. Farao’s namen uitgebreide baden met heerlijk geurende oliën. In het oude Griekenland had een bad nemen een religieuze betekenis. Tevens diende een bezoek aan het badhuis voor ontspanning en sociale bijeenkomsten. De Romeinen verfijnden deze badcultuur. Ze bouwden grote openbare thermen die voor iedereen toegankelijk waren. Deze badhuizen waren niet alleen om te baden, maar ook om te sporten, te ontspannen en zelfs zaken te doen. In de Middeleeuwen raakte de badcultuur in verval, mede door de opkomst van het christendom. Zij zagen baden als ijdel en ongezond. Het zou ziektes zoals de pest verspreiden. Na de Middeleeuwen bloeide het baden gelukkig weer op! Met de komst van stromend water werd het baden een regelmatig ritueel. Deze Kleine Dame heeft er heerlijk van genoten!

39. Watergeuzen /Kade 11 /naast de vensterbank

Voordat de Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648) uitbrak ging het op economisch gebied heel goed met Oudenbosch. Er was een levendige handel in turf. De turf werd met grote schepen vanuit deze haven naar Dordrecht getransporteerd. De haven van Oudenbosch vervulde dus een belangrijke rol in Nederland. Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog vielen watergeuzen Oudenbosch binnen via de haven. Het dorp werd geplunderd en platgebrand. Watergeuzen worden ook wel vergeleken met piraten. In dit kubusje zie je een klassiek zeepiraatje. De meeste piraten droegen een ooglapje. Dat schoven ze opzij als ze afdaalden naar het donkere ruim van het schip dat ze veroverd hadden. Dat oog hoefde niet te wennen aan het donker, Zo kon de piraat gelijk alle schatten zien die daar lagen. En meenemen!

40. Hoed gezien /Kade 21 /onder linker raam

Een hoed als statement, een hoed om te laten zien van welke “stand” je was. Hoeden om je vettige haren te bedekken. Sinds de 2e Wereldoorlog wordt de hoed nauwelijks meer gedragen.

Enkel met Prinsjesdag zie je nog hoeden op de hoofden van vrouwen. De mannen laten het hier afweten. Ook met carnaval dragen mensen nog graag een hoed. Dit is een van de weinige plekken waar je nog een hoed kan laten aanmeten.

41. De boot missen…of toch niet? /Kaaistraat 2 /links van de entree onder de vensterbank

De kano wordt al heel lang en over de hele wereld gebruikt. De kano van Pesse, de oudste kano, stamt uit de periode tussen 8200 en 7600 vóór Christus. De term ‘kano’ komt van het Portugees / Spaanse woord ‘canoa’. Ze denken dat dit woord via Columbus afkomstig is van de in de Caraïben gebruikte benaming voor stamkano’s. Hier kun je kano’s huren al zitten deze twee jongens liever in een opblaasbootje.

42. Kade 6-8 /zoek achter het glas naar “Hoe het begon”

Hier start de Kleine Mensjes Havenroute! Een geweldig leuke uitbreiding op de dorpsroute. De ontstaansgeschiedenis van Oudenbosch en de haven wordt hier op ludieke en originele wijze verteld met 14 leuke tafereeltjes! Klik op onderstaande link voor de volledige route: https://kunsthaloudenbosch.wordpress.com/2024/03/08/kleine-mensjes-havenroute/

43. Keizer Nero /Kade 24
Het verhaal gaat dat keizer Nero (37-68 n.Chr.) door een groene smaragd naar gladiatorengevechten keek. Waarschijnlijk was hij bijziend. Een smaragd is familie van het mineraal beril. Dit materiaal, maar dan een kleurloze variant, werd vroeger gebruikt om glazen te slijpen. Hier komt het woord ‘bril’ vandaan.
In de Middeleeuwen kon alleen de bovenlaag van de bevolking lezen. Dat is één van de redenen dat toen de bril alleen door bemiddelde mensen gebruikt werd. Het vinden van een geschikte bril was toen een kwestie van uitproberen. Oogmetingen bestonden in die tijd nog niet.
Tegenwoordig heeft zo’n 50% van de Nederlandse bevolking een bril of lenzen nodig om goed te kunnen zien. Gelukkig kan op deze plek een goede oogmeting worden gedaan!

44. Energie(k) /Stoofstraat 35 /In de etalage op een dakpan

Energiek Halderberge is een initiatief van inwoners uit Halderberge. De energie die Energiek Halderberge produceert is 100 % groen en wordt 100 % lokaal opgewekt. Hierdoor kunnen ze je precies vertellen waar de energie die ze leveren vandaan komt. Met de opbrengsten stimuleren ze nieuwe projecten in Halderberge rondom het opwekken van duurzame energie. Meer informatie vind je op http://www.energiekhalderberge.nl

45. Gezellig zootje /Stoofstraat 15 /tussen de twee ramen in aan het pleintje links van nummer 15

De meesten kennen ’t Stoofje als tweedehands winkel. Maar ’t Stoofje biedt meer: het is een ontmoetingsplaats, -en activiteitencentrum en inloopcafé. De ruimte werd zelfs te klein en in 2019 werden de twee naastgelegen panden erbij getrokken. Nu biedt het plaats aan zo’n 5.000 bezoekers per jaar.

46. Zouaaf 2063 /Markt 31 /rechts van de trap op de muur

In 1860 roept Paus Pius IX katholieke jongens op te helpen in de strijd voor het behoud van onafhankelijk pauselijk gebied in Italië. Zo’n 3000 Nederlandse jongens geven gehoor aan deze oproep en vormen, samen met Zouaven uit andere Europese landen, het leger van de Paus.
In dit kubusje zie je het portret van Zouaaf nummer 2063, Pieter Janszoon Jong uit Lutjebroek. Een boom van een kerel! Hij was zo groot dat men in heel Rome geen passend uniform voor hem kon vinden. Bij zijn aanmelding sprak de burgemeester van Lutjebroek: “Vriend, wat wilt ge toch begaan? Waarom zoudt gij wapens gaan dragen voor een vreemde vorst?” Waarop Pieter zei: “Wat zeg je? De Paus een vreemde? De paus is mijn vader zeg ik je!”, en vol strijdlust vertrok hij vanuit Oudenbosch met de trein richting Rome.
Pieter stierf op 18 oktober 1867 een roemvolle dood bij de slag van Monte Libretti.
Wil je meer weten over de Zouaven? Hier bevindt zich het Zouavenmuseum.

47. Koekjes van Buys in ieders huis /Markt 37 /rechts naast de deur

In 1891 kocht Bernardus Buijs (later met i-grec vanwege internationale export van ‘Angel Kisses ‘) een bestaande bakkerswinkel op dit adres. Hij bakte o.a. brood voor de inwoners van St Louis (aan de overkant). In die tijd nam hij ook broodfabriek De Voorzorg in de Lollestraat over en rolde er een nog onbekende delicatesse van schuim, eiwit en dun laagje chocolade uit de fabriek. Via Oudenbosch maakte Nederland in de jaren twintig kennis met de negerzoen.

48. Beschermde wieg /Markt 45 / je slaat even links af het Jan Gielenplein op /op de houten schutting /links van de poort onder de stenen rand

Zwanger zijn zonder dat dit gewenst is, zonder dat er achtervang of ondersteuning is. De angst voor de gevolgen dat je omgeving erachter komt. In Nederland zijn er verschillende mogelijkheden om onder geheimhouding te bevallen en het kindje af te staan. Toch gebeurt het gemiddeld één keer per jaar dat een vrouw, om welke reden dan ook, deze instanties niet wil of kan benaderen. Als ze echt geen kant meer uit kan en besluit afstand te doen van het baby’tje (door het ergens onbeschermd achter te laten of, nog erger, om te brengen), kan ze haar baby’tje in een speciaal kamertje leggen: De beschermde wieg. Achter deze muur staat zo’n wiegje.

49. Pseudo – bedriegertjes /Jan Gielenplein 4 (apotheek) /links van de ingang

Op het eerste gezicht lijkt het een rustig plasje hier midden op dit plein. Maar wacht, zie je dat grijze paaltje naast het water? En kijk! Daar zit een knop op! Als je die indrukt wacht je een verrassing. Er spuit opeens water uit de vloer op allerlei manieren. Het zijn een soort bedriegertjes.

De originele bedriegertjes vind je in de Gelderse gemeente Rozendaal. Daar beginnen de vele fonteintjes op willekeurige momenten te spuiten, Dat is natuurlijk heel spannend. Hier moet je de spanning zelf maken. Op warme dagen is dat een feest voor kinderen.

50. Heilig biertje /Jan Gielenplein 6 (Grieks restaurant Santorini) /achter het raam bij de bar, rechts van de apotheek, meest linker raam

Hier zie je een monnik met een vaatje bier van eigen bodem! Een heerlijk en uniek biertje waar vele dorpen en steden over dromen. Voor Oudenbosch is het nu werkelijkheid geworden. Bij Santorini wordt dit speciaal ‘Basiliekbier’ geschonken in maar liefst vijf verschillende varianten. Niet alleen hebben de biertjes een Halderbergs tintje in de naam, maar van elk verkocht flesje gaat  ook nog eens 0,25 cent naar het onderhoud van de Basiliek. De bieren zijn te koop bij verschillende winkels in het dorp. Nu is het nog wachten op de paus om dit heerlijke bier in te zegenen!

51. TIP /rechts naast de hoofdingang van de Basiliek /rechts naast deur van het TIP

Hier bevindt zich het toeristisch informatiepunt van de gemeente Halderberge.  Tijdens openingstijden kun je hier alle informatie krijgen die nodig is om een heerlijke vakantie te beleven. Als het informatiepunt is gesloten kun je gebruik maken van de informatiezuil op het plein voor de Basiliek. Voor actuele informatie ga naar   http://www.visithalderberge.com

52. Loslopende non /rechts van de hoofdingang van het st. Anna /zonder kubus

Dit is het oude klooster Sint Anna. Hier waren tot 1994 een meisjesinternaat en -onderwijsinstellingen ondergebracht. De meisjes, tussen de 6 en 20 jaar, werden opgevangen door de nonnen van Franciscanessen van Oudenbosch. Een non is een vrouwelijke monnik. Het woord monnik betekent “eenzaam”. Non (Latijn: nonnus = oud, gebruikt voor eerbiedwaardige personen) of (klooster)zuster is een katholieke of orthodoxe vrouw die de kloostergelofte van armoede, zuiverheid en gehoorzaamheid heeft afgelegd om een religieus leven te leiden.

53. Burgemeesterswoning /Sint Bernaertsstraat 1 /aan de linkerkant van de deur, achter het raam

In 2022 is Bernd Roks in dit huis komen wonen. Sinds 2021 is hij de burgemeester van de gemeente Halderberge. In 1997 is een aantal dorpen samengekomen en vormen de huidige gemeente Halderberge. In deze kubus zie je de burgemeester geportretteerd met op de achtergrond het gemeentewapen van Halderberge. Over het gemeentewapen is destijds flink gesteggeld. Uiteindelijk is voor dit ontwerp gekozen. In de bovenste helft zie je de Burcht uit ’t wapen van Hoeven, aan beide zijden geflankeerd door de bomen uit het wapen van Oudenbosch. De vogels in de onderste helft zijn afkomstig uit het wapen van Nieuw- en Oud Gastel.

54. PROOST! / Sint Bernaertsstraat 27 /links naast de etalage

Wijnhandel Van Spaandonk bestaat al sinds 1864…hoeveel glaasjes wijn zouden er sindsdien gedronken zijn uit de kelder van dit familiebedrijf?

Fan van de Kleine Mensjes? Klik op onderstaande link voor een kleine donatie. Het geld wordt gebruikt voor onderhoud en vernieuwing van de route.

https://steunactie.nl/actie/kleine-mensjes-route-oudenbosch-4/-38059